Chỉnh pitch và timing trong Celemony Melodyne 5: Hướng dẫn thực hành

Celemony Melodyne 5 là trình chỉnh pitch và timing chính xác nhất mà một producer có thể sắm, và nó chạy theo một nguyên lý khác hẳn so với chỉnh pitch real-time. Thay vì đẩy nốt khi chúng đang phát, Melodyne phân tích bản ghi, tách nó thành từng nốt riêng, rồi để bạn nắn lại từng cái với toàn quyền kiểm soát bằng mắt. Chính vì vậy nó trở thành công cụ chuẩn để sửa vocal chi tiết và tái hòa âm sáng tạo.

Trong Melodyne, mỗi nốt hiện ra dưới dạng một hình gọi là "blob". Kéo và nắn các blob này, bạn đổi được pitch, vị trí theo thời gian, độ dài, vibrato, âm lượng, âm xì và formant. Hướng dẫn này đi qua các quy trình chỉnh cốt lõi để bạn sửa nốt phô, thắt lại timing, và thậm chí làm lại cả hợp âm.

Đưa audio vào Melodyne

Melodyne đọc audio theo một trong hai cách. Với ARA trong các host như Studio One, Logic Pro, Cubase và Pro Tools, bạn chỉ cần chèn Melodyne vào track là nó chuyển và phân tích audio tức thì, không cần bước ghi riêng. Không có ARA, bạn phát audio qua Melodyne một lần để nó bắt và phân tích bản hát — bước này gọi là transfer.

Lúc phân tích, Melodyne tự chọn thuật toán theo chất liệu. Chất liệu đơn âm như giọng lead dùng thuật toán Melodic. Chất liệu hợp âm như guitar hay piano dùng thuật toán Polyphonic, đây là thứ mở khóa Direct Note Access. Chất liệu gõ dùng thuật toán Percussive. Bạn đổi thuật toán bằng tay được nếu Melodyne đoán sai, chuyện thỉnh thoảng xảy ra với bản ghi nhiều hơi thở hoặc bị nhiễu.

1. Chèn Melodyne lên track của bạn. Với ARA, nó tự động transfer và phân tích audio ngay — xong bước này.
2. Không có ARA: nhấn Play trong DAW trong khi Melodyne đang mở để audio chạy qua và được transfer.
3. Sau khi transfer, kiểm tra thuật toán Melodyne đã chọn (hiển thị trên toolbar). Chuyển sang Polyphonic cho hợp âm/guitar/piano, Melodic cho giọng lead, Percussive cho trống.
4. Bắt đầu chỉnh blob trong Note Editor.

DNA Direct Note Access

Direct Note Access (DNA) là công nghệ làm nên tên tuổi Melodyne. Nó cho phép nhận diện và chỉnh riêng từng nốt bên trong chất liệu đa âm. Với DNA, bạn mở một hợp âm thu trên piano hoặc guitar acoustic ra và dịch một nốt duy nhất trong hợp âm đó mà không đụng tới các nốt còn lại.

Không công cụ pitch real-time nào làm được điều này. Nghĩa là bạn sửa được một nốt sai trong hợp âm đã thu, đổi hợp âm thứ thành hợp âm trưởng, hoặc chỉnh một sample cho hợp với hòa âm của dự án. Khi thuật toán Polyphonic bật, mỗi lần nhiều nốt vang lên cùng lúc thì các blob xếp chồng theo chiều dọc đúng ở pitch của chúng, nên một hợp âm trông như một cột blob nhỏ mà bạn chỉnh độc lập từng cái.

Chỉnh pitch với blob

Main Tool là nơi diễn ra phần lớn việc chỉnh pitch. Nắm một blob và kéo dọc để đưa nó tới pitch mới; mặc định Melodyne snap về nửa cung gần nhất, và bạn giữ một phím bổ trợ để kéo tự do cho các chỉnh tinh. Lưới pitch bên trái cho bạn thấy mình đang dịch tới nốt nào.

Muốn kiểm soát tinh hơn, Melodyne có sẵn các công cụ pitch chuyên dụng. Pitch Center dịch pitch trung bình của một nốt, Pitch Modulation tăng hoặc giảm độ sâu vibrato, còn Pitch Drift làm mượt hoặc sửa kiểu pitch trôi qua một nốt ngân. Dùng mấy công cụ này thay vì chỉnh đại trà sẽ giữ được chất tự nhiên của bản hát trong khi vẫn xử đúng vấn đề cụ thể.

• Main Tool: kéo một blob lên hoặc xuống để đổi pitch.
• Pitch Center: dịch pitch trung bình của một nốt mà không làm phẳng chuyển động.
• Pitch Modulation: giảm hoặc phóng đại độ sâu vibrato.
• Pitch Drift: làm mượt pitch trôi qua các nốt ngân dài.

Chỉnh timing và độ dài

Main Tool cũng lo luôn timing. Kéo một blob sang trái hoặc phải để đưa nó sớm lên hay trễ đi, đây là cách bạn thắt lại một giọng hát vội hoặc lê so với nhịp. Nắm cạnh của một blob để đổi độ dài, tiện khi cần rút ngắn một nốt tràn sang câu sau hoặc kéo dài một nốt bị cắt cụt.

Muốn timing đúng nhạc, bạn quantize vị trí nốt về lưới dự án được, nhưng thường nên đẩy nốt bằng tai để bản hát giữ được cảm giác tự nhiên. Melodyne còn cho bạn chỉnh timing bên trong một nốt bằng các công cụ Time, rất hợp để sửa một phụ âm rơi hơi lệch mà không làm xáo trộn phần còn lại của âm tiết.

Chord track và hòa âm

Melodyne 5 đưa vào một chord track liên kết với lưới pitch trong Note Editor. Khi bạn dựng các hợp âm của bài lên chord track, Melodyne chỉ ra những pitch nào hợp với hợp âm hiện tại, để bạn chỉnh nốt theo hòa âm nhanh và chắc tay. Làm việc với hòa âm trở nên rõ ràng hơn hẳn, vì bạn nhìn một cái là biết ngay nốt đó có hợp với hợp âm bên dưới hay không.

Điều này phát huy rõ nhất khi bạn dựng các bè harmony hoặc sửa bè backing. Bạn dịch nốt về đúng các nốt hợp âm với hòa âm bày sẵn trước mắt, thay vì đoán mò pitch nào đúng. Kết hợp với DNA, chord track biến Melodyne 5 thành một môi trường hoàn chỉnh để làm lại phần hòa âm của một bản ghi, không chỉ là chỉnh tuning.